Wat er komt na duurzaamheid

Om een stad, economie of ecosysteem te laten floreren, is meer nodig dan duurzaamheid. Veerkracht is het nieuwe toverwoord.

Mark Baal, van | 129 september 2010 issue

De term ‘duurzame ontwikkeling’ is -welbeschouwd een contradictio in terminis, een verbinding van twee woorden die elkaar uitsluiten, zoals ‘jeugdige grijsaard’ of ‘progressieve conservatief’. Duurzaamheid — of eigenlijk: houdbaarheid, zoals sustainability beter kan worden vertaald — betekent immers stilstand, terwijl ontwikkeling vooruitgang inhoudt. Een beter concept is wellicht veerkracht.

Veerkracht verschilt essentieel van duurzaamheid, meent Andrés Edwards, oprichter van EduTracks, een adviesbureau op het gebied van duurzaam bouwen en ondernemen. ‘Veerkracht is zorgen dat een systeem ecologische, sociale en economische veranderingen kan opvangen’, vertelt Edwards in zijn kantoor in Fairfax, een kleine plaats in Californië. Achter hem hangt een whiteboard vol met A4’tjes, aantekeningen en een plaat van een groengele vlinder boven twee groene bladeren: de illustratie op het omslag van zijn pas verschenen boek, Thriving Beyond Sustainability.

Systemen moeten in zijn ogen wendbaar en vaardig zijn om veranderingen op te vangen. ‘Verandering is immers onvermijdelijk’, zegt hij. ‘Bij duurzaamheid vraag je je af: hoe houd ik het vol, hoe overleef ik? Bij veerkracht vraag je je af: hoe kan ik bloeien? We moeten kijken hoe we onze systemen kunnen aanpassen om dat te bereiken.’

Een veerkrachtig systeem heeft de capaciteit om verstoringen op te vangen en zichzelf te reorganiseren, terwijl het dezelfde functie, structuur en identiteit behoudt. In theorie zou het ecosysteem van de aarde ook een veerkrachtig systeem moeten zijn, dat — ondanks de harde klappen die worden toegebracht — blijft functioneren. -Idealiter willen we dat het terugtrekken van gletsjers niet alleen stopt, maar dat het ijs weer aangroeit. ‘Veerkracht is het cruciale ontbrekende stukje in de puzzel van de klimaatverandering’, schrijft Rob Hopkins, medeoprichter van Transition Network, een organisatie die gemeenschappen onafhankelijk van fossiele energie wil maken, en auteur van The Transition Handbook. ‘Veerkracht is een bruikbaarder concept dan duurzaamheid.’

Het hele artikel lezen?

Koop deze Ode in de winkel of neem nu een proefabonnement.

Meer lezen?

Bouwen aan duurzaam wonen