Omgekeerd krijgen

Je gaat pas geven wanneer je beseft hoeveel je eigenlijk krijgt.

Rabbi Rami | 129 september 2010 issue

Om erachter te komen wat geven precies betekent, kun je bijvoorbeeld praten met mensen die hun leven doorbrengen met vragen om een gift. Bedelaars en collectanten voor een goed doel zullen je uitleggen dat het gaat om schuldgevoel. Geldkloppende predikanten zeggen dat het draait om hebzucht. Natuurlijk verstrekken ze deze informatie niet onmiddellijk, maar als je lang genoeg doorvraagt…

Heeft u zich ooit afgevraagd waarom hulporganisaties die hongerende kinderen willen helpen hun doelgroep op de televisie etaleren, met opgezwollen buikjes en gezichten vol vliegen omdat ze de kracht niet meer opbrengen om ze weg te jagen? Is het dus niet voldoende als we gewoon weten dat er kinderen doodgaan van de honger? Moet we werkelijk uit schuldgevoel tot geven worden gedwongen, door hun lijdensweg te volgen via een beeldopname?

Nou, misschien wel, ja.

Als het met schuldgevoel niet lukt, probeer dan hebzucht maar eens. Dat is de -gedachte achter evangelistische bewegingen. God wil graag dat je rijk wordt — ondanks het gegeven dat er geen kameel door het oog van een naald kan — en de beste manier om rijk te worden is door geld te sturen naar predikanten die allang rijk zijn. God zal je duizendvoudig belonen voor je schenking, beweren ze. Dus moet je geven — niet omdat het deugt, maar omdat het een goede investering is, zowel in deze wereld als in de volgende.

Is dat alles? Geven is dus gewoon een kwestie van schuldgevoelens sussen of hebzucht bevredigen? Sta me toe een derde variant voor te stellen: het zuivere geven. Dit is geven zonder verborgen agenda. Het overkomt je spontaan zodra je beseft hoe ontzagwekkend veel je neemt. Ongeveer alles wat u heeft en wat u bent, is namelijk een geschenk van iemand of iets anders.

Kijk bijvoorbeeld naar uw lichaam. Ten eerste heeft u het niet zelf gemaakt, maar u heeft eigenlijk ook geen idee hoe u het moet laten functioneren. Als u bewust uw hart moest laten kloppen, de synapsen in uw hersenen moest laten vuren of zelfs maar uw teennagels moest laten groeien, zou u dat dan kunnen? Nee, natuurlijk kunt u dat niet. Zulke vaardigheden zijn een geschenk van de natuur, samen met het zonlicht, de regenbuien, het draaien van de aarde en de zwaartekracht.

Hoe zit het dan met uw gevoelens? Gevoelens komen uit eigen beweging opzetten, als een reactie op situaties (zowel in- als uitwendig) waarover u maar weinig of geen controle heeft. U kunt wel doen alsof u uw eigen gevoelens kiest, maar in werkelijkheid is het gevoel al gevoeld tegen de tijd dat u weet wat u voelt, zonder dat u iets heeft gekozen. Gevoelens zijn een geschenk.

Hetzelfde geldt voor gedachten. U kunt er nadrukkelijk voor kiezen om iets specifieks te denken, maar het merendeel van wat u denkt, verloopt zonder sturing en net als bij uw gevoelens is de gedachte al gedacht tegen de tijd dat u weet wat u denkt. En u hebt er niets aan bijgedragen.

De woorden die u spreekt, de ideeën die u koestert, de principes die u aanhangt — de meeste ervan zijn u door anderen geschonken, of misschien wel allemaal. We hebben maar heel zelden een echt origineel idee, en dergelijke denkers zijn vaak flink gestoord.

Kijk naar de mensen in uw leven. Zonder uw baas, uw collega’s en uw klanten had u geen brood op de plank. Zonder caissières, serveersters, bankpersoneel, verkopers, politiemensen, politici en bestuurlijke bureaucraten zou het bestaan een stuk ingewikkelder zijn. Zonder degene die even de lift voor u tegenhoudt of u helpt wanneer u een stapel papier laat vallen, of die alleen maar even naar u lacht, waardoor u weer beseft dat u bestaat, zou het leven veel moeilijker worden — en zonder de gaven van liefde en vriendschap aanmerkelijk troostelozer.

Komt dit ons allemaal toe? Hebben we ook maar iets hiervan verdiend? Nee. Het zijn gegeven geschenken die we gewoon maar aannemen. Het lijkt me al lastig om te leven zonder te geven, maar leven zonder te nemen is simpelweg onmogelijk. En wanneer we ten diepste begrijpen wat het inhoudt om iets te nemen, zullen we geven als iets volkomen vanzelfsprekends zien. Hou maar op over schuldgevoel en hebzucht — u gaat gewoon geven, in het licht van alles wat u neemt.

Geven is niets meer dan omgekeerd krijgen. Als je doorhebt hoeveel je zoal krijgt aangereikt, ontdek je plotseling de ratio die erachter schuilt: geven. Dit is de enige zin die je leven kan hebben. Je krijgt alleen maar om te kunnen geven. Geven is God (of Moeder Natuur) welgevallig, en u mag het doen.

Dus wat moet u dan met al die doelen die bereikt moeten worden? Denk maar niet dat u een unieke gave hebt waarmee u onze planeet gaat verblijden. Fantaseer niet langer over God die u heeft gezegend met een taak die moet worden verricht omdat anders de mensheid iets wordt onthouden. U bestuurt gewoon de bestelwagen van Moeder Natuur en u geeft alles weg wat u hebt gekregen. Geeft een nederig gevoel, nietwaar? Maar ook wel bevrijdend.

Wanneer je geven gaat zien als iets heel bijzonders, loop je altijd het risico van schijnheiligheid, trots of zelfingenomen gedrag. ‘Dat kan mij ook overkomen’ is vaak geheimtaal voor ‘God houdt echt van mij; wat zou er toch aan die stakker mankeren?’. Maar als je beseft dat je volslagen afhankelijk bent van wat je kunt nemen en dat je juist op aarde bent om te geven, kom je erachter dat je helemaal niet bijzonder bent. En dat inzicht is misschien wel het grootste geschenk dat je ooit kunt ontvangen.

Rabbi Rami (www.rabbirami.com ) woont in het hart van Tennessee in Amerika, waar hij veel meer neemt dan hij ooit kan geven.

Koop deze Ode in de winkel of neem nu een proefabonnement.

Meer lezen?

Heb uw naaste lief, want dat ben ik

Dorpen weigeren te sterven

Niet zomaar een weekje strand

Volg Ode ook op Twitter