Email   Print

Share

Hoe zit dat in Nederland

De uitdagingen in het werken met grond liggen in Nederland bijna in een tegengestelde richting. Waar in de Verenigde Staten wordt gewerkt aan het tekort aan mine-ralen en grondstoffen in de bodem, kampten Nederlandse boeren lange tijd met een overschot aan voeding-stoffen. Daardoor neemt niet de vruchtbaarheid van de bodem af in Nederland, maar wel de kwaliteit van de structuur van de grond. Dat heeft weer gevolgen voor de kwaliteit van de gewassen.

Chris Koopmans, hoofd van de afdeling Landbouw bij het Louis Bolk Instituut, dat onderzoek doet voor de ontwikkeling van biologische en duurzame landbouw, legt uit dat dit voor een groot deel het resultaat is van de intensieve veehouderij, die jaren-lang heeft plaatsgevonden. ‘Een enorme import van veevoer was hiervan het gevolg, wat voor veel dierlijke mest heeft gezorgd’, vertelt Koopmans. Doordat deze biologische mest in grote hoeveelheden op het land terecht is gekomen, heeft daar ook een ophoping van fosfaat plaatsgevonden en uitspoeling van stikstof naar het grondwater, wat schadelijk is voor het milieu.

Door nieuwe wetgeving en milieu-maatregelen kunnen boeren sinds enkele jaren aanmerkelijk minder mest-stoffen inzetten. Vooralsnog heeft dit geen gunstige uitwer-king op de kwali-teit van de grond gehad. Een aantal voe-dingsstoffen die in de bio-logische mest zaten – zoals het orga-nisch-stof-element humus – lijken nu tekort te komen in de grond, net als in de Verenigde Staten. ‘Boeren maken zich zorgen of de bodemvruchtbaarheid en het orga-nische stofgehalte wel behouden kunnen blijven’, legt Koopmans uit.

Koopmans verwijst naar de Flevopolder, waar de bodemvruchtbaarheid flink is achteruitgaan. Het oogsten verloopt moeizaam, omdat de grond te plakkerig is geworden, waar-door ook de kwaliteit van de producten afneemt. ‘Om het tij te keren moet je dan denken aan extensievere bouwplannen met plaats voor rustgewassen, zoals granen en groenbemesters’, vertelt Koopmans. ‘De bodem is dan geen black-box meer met wat chemische input en output.’

Het ministerie van Landbouw, de provincies en natuurorganisaties hebben de afgelopen jaren in toenemende mate het belang van een gezonde bodem ontdekt. Onderdeel daarvan is aandacht voor het leven in de grond. ‘Boeren leren aandacht te besteden aan bodemleven en biodiversiteit in de bodem’, zegt Koopmans. ‘De inzet van kwalitatief goede compost kan daarbij een effectieve maatregel zijn om het bodem-leven te onderhouden. Op die manier zet je een strategie van duurza-mer bodembeheer in waaruit kwalita-tief betere producten voortkomen’.