Wiana Partakusum

Ruud Koornstra over duurzaam inkoopster Wiana Partakusuma

Ruud Koornstra | 123 januari/februari 2010 issue

Meer dan eens heb ik het besluit van het huidige kabinet om vanaf 2010 honderd procent duurzaam in te kopen vergeleken met de uitspraak van de toenmalige Amerikaanse president John F. Kennedy, uit begin jaren zestig: ‘Ik wil een man op de maan.’ Hoe ambitieus en onhaalbaar deze wens ook leek, door de lat hoog te leggen, het ‘punt in de verte’ te bepalen en het uit te spreken, kwam er van alles in beweging, met als gevolg dat binnen hetzelfde decennium de wens werd vervuld.

Jacqueline Cramer, die als coö rdinerend minister verantwoordelijk is voor de invoering van duurzaam inkopen bij de verschillende overheden en in die mijn ogen de drijvende kracht is geweest achter dit hoge en noodzakelijke ambitieniveau, heeft Wiana Partakusuma – sinds oktober 2007 directeur van de interdepartementale Programmadirectie Duurzaam Inkopen – gevraagd deze schier onmogelijke opdracht op zich te nemen voor de mandaatperiode van het huidige kabinet.

Duurzame inkoop is onderdeel van duurzame bedrijfsvoering en maat-schappelijk verantwoord -ondernemen. Het gaat om zowel milieuvriendelijke als sociaal verantwoorde producten, diensten en gebouwen. De overheid heeft al vele wetten gemaakt om dat te bevorderen, maar wil nu ook het goede voorbeeld geven door bij de eigen inkopen verder te gaan dan minimaal verplicht. Hierbij worden de koplopers in het -bedrijfsleven beloond en de achterblijvers gestimuleerd. Zo wordt ook innovatie bevorderd. Het doel om alle inkopen duurzaam te laten zijn, laat niets aan onduidelijkheid over.

Met zeer veel bewondering heb ik de afgelopen twee jaar het werk van Wiana gevolgd. Haar persoonlijke toewijding en tact hebben de grote karavaan van inkopers bij de overheid echt in beweging gebracht. Zij heeft de noodzaak van duurzaamheid over het voetlicht weten te brengen bij ambtenaren die, verscholen achter kopieermachines en stapels wc-rollen, ongezien al jaren lang hun dagelijks werk deden. Gestaag heeft Wiana steeds meer van deze mensen voor zich gewonnen en hen laten inzien dat ze allemaal een cruciale taak hebben in de transitie naar een betere wereld, terwijl zij ook aan de andere kant de bestuurders heeft aangespoord de inkopers de vrijheid te geven hun vak volgens de nieuwe ethische normen uit te oefenen. Hoewel er door Wiana nog heel veel werk verzet moet worden, heb ik veel respect voor haar menselijke en vooral vrouwelijke benadering van deze schijnbaar ondoordringbare burcht van de vierde macht.

Op het gebied van duurzaamheid is duurzaam inkopen het meest effectieve actiepunt van het kabinetsbeleid. Duurzaam leven betekent ook duurzame producten kunnen kopen. Daarvan zijn er nog te weinig. De Nederlandse overheid is met bijna zestig miljard euro per jaar de grootste consument. Met duurzaam inkopen zet de overheid het bedrijfsleven aan tot innovatie. Hierdoor groeit de markt voor duurzame producten en wordt deze toegankelijk en betaalbaar voor het grote publiek.

Met de voordracht van Wiana Partakusuma in Ode’s lijst van 25 intelligente optimisten waardeer ik niet alleen haar werk tot nu toe, maar hoop ik dat het ook een symbolische steun in de rug is om de komende periode door te kunnen pakken, want de wereld schreeuwt om deze daadkracht.