Email   Print

Share

Reportage uit een integrale kliniek

Een blik achter de schermen van het Paracelsus Spital in Zwitserland, waar de zieken zichzelf helpen om beter te worden.

De Paracelsus-kliniek in het Zwitserse stadje Richterswil is misschien klein, er zijn niet meer dan 48 bedden, maar de keuze uit complementaire behandelingen is er zeer ruim. Kankerpatiënten kunnen in de ruimten voor hydrotherapie een zogeheten ‘extra warm bad’ nemen, waardoor de lichaamstemperatuur stijgt en de aanmaak van witte bloedlichaampjes toeneemt. Er wordt ‘ritmische massage’ gegeven om de circulatie van bloed en lymfe te bevorderen. De patiënten krijgen ook een voetmassage om ze gemakkelijker in slaap te laten vallen. In navolging van Rudolf Steiner, grondlegger van de antroposofie, biedt de kliniek lessen aan in euritmie, waarbij de klinkers en medeklinkers worden vertaald in een stelsel van ritmische gebaren. Ook worden sessies gehouden met creatieve therapie, gebaseerd op de overtuiging dat de patiënt actief is betrokken bij zijn of haar eigen genezingsproces.

In de medicijnkasten van de kliniek staan de conventionele en alternatieve geneesmiddelen naast elkaar. Naast de doosjes aspirine en andere traditionele medicatie staan dikke rijen flesjes met de tincturen, zalfjes en etherische oliën uit de antroposofische geneeskunde. De bedoeling van antroposofische middelen is dat het lichaam van de patiënt een gezonde balans hervindt, of zoals de geneesheer-directeur van het Paracelsus, Erich Skala, het formuleert dat ze ‘het evenwicht binnen verstoorde lichaamsprocessen herstellen’. Elk recept houdt zich aan het oeroude beginsel ‘zo weinig als mogelijk, zoveel als nodig’.

Overeenkomstig de leer van Steiner zijn de gangen en kamers van de kliniek in lichte pastelkleuren geschilderd, vaak roze, dat geacht wordt goed voor de geest te zijn, en is het beddengoed niet steriel wit, maar vrolijk perzikgeel. Waar mogelijk worden natuurlijke materialen gebruikt. Veel plafonds en een groot deel van de handgemaakte meubels en lampen zijn van hout, en de gordijnen en de lakens zijn vervaardigd uit natuurlijke vezels. Omdat overal waar de hygiënische normen dit toestaan, biologische schoonmaakmiddelen worden toegepast, ruikt het er naar aromatische olie en niet naar chemisch ontsmettingsmiddel.

Het eten dat wordt opgediend voor zowel de patiënten als de staf, is ook in overeenstemming met Steiners theorie van biodynamische landbouw en voeding. De meeste ingrediënten zijn afkomstig van biologische boeren uit de regio, die natuurlijke mest en compost gebruiken, terwijl ze ook planten en zaaien aan de hand van Steiners eigen astronomische kalender.

Ondanks de economische crisis verkeert de kliniek in goede gezondheid. Het Paracelsus ontvangt nauwelijks subsidie van de overheid, dus draagt de stichting die de kliniek heeft opgericht, een steentje bij door waar nodig en naar behoefte extra middelen beschikbaar te stellen. Skala moet toegeven dat het een ‘moeizame’ weg zal blijven naar een zorgstelsel waarin complementaire behandelingen zoals het Paracelsus aanbiedt, op brede schaal ingang vinden. Maar als je op zoek bent naar het bewijs dat geïntegreerde geneeskunde werkt, hoef je niet verder te kijken dan in het Zwitserse stadje Richterswil.