Email   Print

Share

Stil

Gedachten over kindersterfte, verdriet, verbondenheid en empathie.

Natasja | 117 juni 2009 issue

Systemen, elites en gedragsbeïnvloeding. De onderwerpen van mijn eerdere columns. Ik had mij voorgenomen deze column in Ode te gebruiken voor een zoektocht naar hoe we komen tot een betere wereld.

En toen werd het stil. Stil in mij, stil in ons huis. Onze kleine baby van een half jaar werd ’s ochtends dood aangetroffen in zijn bedje. Een acute longontsteking werd onze wonderschone zoon fataal. Troost is bijna niet te vinden. Na een maand van diepe pijn en rouw gaat er ergens in mij een klein lichtje aan. Hiermee krijg ik een glimp van de toekomst te zien waarin het mogelijk is dit leed te dragen.

Die glimp gaat over mijn verbondenheid met de wereld. Dit leed, hoe vreselijk ook, laat mij ook zien wat een gezegend leven ik leid. Ik heb tientallen mensen die me liefhebben en die mij op dit moment dragen. En ik voel mij verbonden met al die moeders die hetzelfde drama meemaakten – in het verleden of op ditzelfde moment. Want ik besef heel goed dat ik zowel historisch als geografisch op een plek woon waar kindersterfte gelukkig uitzonderlijk is geworden. In de geschiedenis van de mensheid is het volstrekt normaal dat een moeder ten minste een van haar kinderen verliest. Was ik een Afrikaanse vrouw of geboren vóór 1950, dan was de kans op dit levensgrote verdriet veel groter geweest.

Hun verdriet is ook mijn verdriet. Het verliezen van je kind slaat een gat en creëert enorme leegte. Ik ben mijn vertrouwen in het leven kwijt. En al die vrouwen voelen diezelfde pijn. Velen van hen hebben niet het gezegende leven dat ik leid. Zij worden niet zo opgevangen. Deze verbondenheid is niet het begin van een moreel verhaal. Geen filosofisch uitgangspunt, maar een diep ervaren besef dat wij allen één zijn en dat wij door dezelfde pijnen heen gaan, dat wij meer hetzelfde zijn dan verschillend. Voor mij heeft de afgelopen weken menselijke waardigheid een nieuwe betekenis gekregen. Al die vrouwen die nu rouwen om hun kind gun ik een waardig afscheid, zoals ik dat heb kunnen doen. Ik gun hen de professionele hulp om om te gaan met het verlies, zoals ik die nu krijg, en ik wens hen de warme verbondenheid met de wereld, zoals ik die nu ervaar.

Hoe kunnen wij onze verbondenheid met alle mensen uitdrukken? Hoe kan ik al die mensen bereiken die geen solidariteit willen voelen met de -onderdrukten van deze wereld? Als we deze verbondenheid niet omzetten in actie, zullen de problemen die deze wereld teisteren niet verdwijnen.

Het is de uitdaging om dit gevoel van universaliteit te plaatsen naast of tegenover die andere diepgewortelde emotie. Een gevoel dat veel politici wel weten te gebruiken. De angst voor het andere, het niet-eigene, het vreemde. Universaliteit is veel ingewikkelder. Maar zolang mensen denken dat deze verbondenheid een abstractie is en geen diep ervaren werkelijkheid, zal het lang niet hetzelfde appèl hebben.

Tot een maand geleden dacht ik dat dit een morele vraag was. Ik wilde schrijven over rechtvaardigheid en principes van rechtvaardigheid. Vandaag weet ik dat het een emotionele vraag is. Ik voel mijn eigen pijn, ik voel de pijn van al die vrouwen. En ik denk dat wij allen deze pijn kunnen voelen. Stel je voor dat jij een geliefde verliest doordat de corrupte leiders van een vluchtelingenkamp de rijst hebben verpatst en er weer niet voldoende te eten is. Iedereen kan deze pijn voelen. Voor een wereld die mooier is dan die van vandaag hebben we medeleven nodig – niet als een abstracte notie van het goede leven, maar empathie met al diegenen die dezelfde pijnen hebben en ook recht hebben op onze zorg.

Tools: Bespreken | Email | Print | RSS | Nieuwsbrief Save/Share: