 Waarom diëten niet werkenZwaarlijvigheid heeft mogelijk meer te maken met het milieu dan met gebrek aan wilskracht. In de hele wereld wordt de taille in een alarmerend tempo breder: meer dan een miljard mensen hebben overgewicht. Meestal wordt de wereldwijde epidemie van zwaarlijvigheid toegeschreven aan te veel eten en te weinig bewegen, maar wetenschappers beginnen te vermoeden dat het ingewikkelder ligt. Waarom verliezen zoveel mensen de strijd tegen het vet? De chemische stoffen in onze voeding en omgeving zouden wel eens een belangrijk deel van het antwoord kunnen zijn. De meeste mensen die aan een dieet beginnen, moeten dezelfde hoeveelheid pondjes die ze waren kwijtgeraakt na verloop van tijd weer bijschrijven – en meer, in sommige gevallen. Er zijn verschillende verklaringen voor dit jojo-effect, zoals een gebrek aan wilskracht. Maar volgens The Ecologist (dec. 2006) hebben onderzoekers onlangs ontdekt dat bepaalde industriële chemicaliën een grotere invloed hebben op de stofwisseling en eetlustcontrole bij de mens, die in hoge mate bepalend is voor ons gewicht. Veel chemische stoffen uit de industrie – waaronder die in bestrijdingsmiddelen, broomhoudende brandvertragers en ftalaten (de industriële weekmakers die in alles worden toegepast, van PVC tot cosmetica) – imiteren of blokkeren de effecten van hormonen in het lichaam. Eerder onderzoek wees al uit dat deze hormoonverstoorders invloed hebben op de kwaliteit van ons sperma en schade toebrengen aan het immuunsysteem en ontwikkelingsstoornissen. Maar recent onderzoek wijst er ook op dat deze hormoonverstoorders iets te maken hebben met met zwaarlijvigheid.
Het is bekend dat de chemische stoffen in voedsel, water, cosmetica, meubels en andere dagelijkse producten door het lichaam worden opgeslagen in vetcellen. Aan het eind van de jaren negentig begon een onderzoeksteam onder leiding van Angelo Tremblay van de Laval University in Quebec de effecten van organische chloorverbindingen – zoals DDT, dioxinen en PCB’s – op de stofwisseling te bestuderen bij mensen die probeerden af te vallen. Voortbordurend op eerder werk door Italiaanse onderzoekers ontdekte het Canadese team dat het gehalte aan industriële vervuilende stoffen in het bloed van deze mensen steeg wanneer ze meer gewicht verloren. Tijdens het afvallen krimpen de vetcellen en komen de gifstoffen weer terecht in de bloedsomloop. Tremblay en zijn collega’s meldden bovendien dat de hoeveelheid schildklierhormonen – die nodig zijn voor een efficiënte stofwisseling – drastisch daalde naarmate de hoeveelheid gifstoffen in het bloed steeg. ‘Als ik het in journalistieke taal moet vertalen, zou ik zeggen dat de organische chloorverbindingen het stofwisselingsfornuis uitschakelen waarmee het lichaam vet verbrandt’, vertelt Tremblay in The Ecologist. Het onderzoek van het Canadese team bevestigt ook dat deze chemische stoffen in belangrijke mate kunnen bijdragen aan de latere gewichtstoename. Die stelling wordt onderschreven door onderzoek van Paula Baillie-Hamilton, auteur van The Detox Diet en Toxic Overload. Na bestudering van de effecten van verschillende soorten gifstoffen op het systeem dat het lichaamsgewicht reguleert, kwam Baillie-Hamilton tot een onverwachte ontdekking: in hoge doses veroorzaken sommige chemische stoffen gewichtsverlies, maar bij de zeer lage doses waaraan we in het dagelijks leven zijn blootgesteld, kunnen ze juist leiden tot gewichtstoename.
Andere veelvoorkomende chemische stoffen lijken weer op een andere manier overgewicht in de hand te werken. Onderzoek heeft aangetoond erop dat chemische stoffen –zoals bisfenol-A (dat veel voorkomt in harde, doorzichtige plastic flessen, de binnenbekleding van blikken en bepaalde tandheelkundige kunstharsen) en organotinverbindingen (stabilisatoren die worden toegepast in bijvoorbeeld PVC-plastic, landbouwbestrijdingsmiddelen en conserveermiddelen voor hout) – jonge vetcellen aanzet om uit te groeien tot volwassen vetcellen. Hoe meer vetcellen je hebt, hoe moeilijker het wordt om blijvend gewicht te verliezen. Leo Galland, auteur van The Fat Resistance Diet, gelooft dat industriële gifstoffen ook allergische reacties kunnen oproepen die op hun beurt weer chronische ontstekingen kunnen veroorzaken of verhevigen. Volgens Galland zetten ontstekingen het lichaam ertoe aan chemische stoffen uit te scheiden, waardoor het lichaam meer weerstand krijgt tegen leptine, een hormoon dat alleen wordt aangemaakt door vetcellen en dat de eetlust, de vetopslag en de stofwisseling beïnvloedt. Natuurlijk zijn er oorzaken van overgewicht die minder omstreden zijn: een bestaan dat zich grotendeels afspeelt op kantoor, in de auto en achter de televisie, een voedingspatroon dat zwaar leunt op vet en suiker. Maar waarom vallen al die dieetvolgers niet af wanneer gewicht verliezen werkelijk een kwestie was van calorieën tellen? Zolang die vraag nog steeds niet is beantwoord, is het goed de mogelijkheid open te houden dat de chemische vervuiling in voeding en dagelijkse producten een niet te verwaarlozen rol speelt.
Meer informatie: www.greenpeace.nl/campaigns/giftige-stoffen-2
|
   |
|
|||
 |
|||
|
