Open grenzen?De vrees voor vreemdelingen zit diep in de mens Een pleidooi voor open grenzen – zoals dat van Philippe Legrain in deze Ode – druist in tegen de menselijke natuur. We zijn evolutionair geprogrammeerd om de onbekende ander te zien als een bedreiging. In iedere cultuur worden vreemdelingen dan ook met argwaan bekeken. Dat wantrouwen blijft overeind, ook wanneer koele cijfers laten zien dat de komst van arbeidsmigranten in Europa een oplossing biedt voor een afnemende en verouderende bevolking, die een grotere arbeidspopulatie nodig heeft om noodzakelijk werk gedaan te krijgen en om het huidige welvaartspeil in stand te houden. Vanuit de visie van een kosmopoliet is die angst voor buitenlanders moreel verwerpelijk. Door de grenzen te sluiten – of slechts gedeeltelijk open te zetten – ontzeggen wij andere wereldburgers het recht zich vrij te verplaatsen en zich te ontwikkelen. Dat is extra wrang om twee redenen. Eén: de westerling mag wél vrolijk zijn eigen interesse in andere gebieden volgen en de wijde wereld intrekken. Twee: de zegeningen van de Westerse way of life worden via satelliet en internet tot in alle uithoeken vertoond. Dus komen ze. En blijven ze komen. Niet voor een boosaardige invasie, maar gewoon, voor een beter leven voor zichzelf en hun kinderen. Omdat ze weten dat hier werk is dat blijft liggen. Omdat ze hier geld kunnen verdienen dat ze naar huis sturen waar het veel meer waard is. Bovendien falen de huidige pogingen om migranten bij de grens te weren. De grenspatrouilles kosten veel geld en, indirect, veel levens. Niet dat de grensbewakers zoveel migranten neerschieten – al gebeurt dat ook incidenteel – maar hun aanwezigheid leidt bovenal tot vluchtroutes die steeds gevaarlijker worden. Maar wie telt de lijken op de bodem van de zee voor het Europese grondgebied of de Amerikaanse kust? Goed, het is hun eigen keuze om die risicovolle boottocht te maken en bovendien overtreden ze de wet – maar hoe lang blijven wij de andere kant opkijken als ons strenge migratiebeleid zoveel mensen de dood instuurt en van mensensmokkel één van de meeste lucratieve illegale sectoren maakt? Als onze grenspolitiek nu ethisch onjuist, economisch onverstandig en politiek onhoudbaar is, wordt het tijd arbeidsmigratie beter te reguleren. Europa zet daarin nu al belangrijke stappen. Zo pleitte de Europese Commissie in februari voor de opening in enkele Afrikaanse landen van ‘migratiecentra’, door Europa gesubsidieerde arbeidsbureaus voor laaggeschoolde seizoensarbeiders, en de invoering van een bluecard, de Europese variant van de Amerikaanse greencard. Zullen open grenzen leiden tot een massale volksverhuizing? Dat is onwaarschijnlijk. Sinds 2004 hebben Groot-Brittannië, Ierland en Zweden de grens opengezet voor de 75 miljoen inwoners van Oost-Europese landen, waaronder Polen, Hongarije en Tsjechië. Dat voorbeeld is inmiddels gevolgd door Finland, Griekenland, Portugal en Spanje. Worden deze landen nu overspoeld met Oost-Europeanen? Nee, het heeft er vooral toe geleid dat illegalen zich lieten registreren. Een bewijs van méér migratie vanwege open grenzen, is er niet. En dat is logisch. Veruit de meeste mensen willen hun huis en haard helemaal niet verlaten. Want ook dat is de menselijke natuur.
|
|

