Email   Print

Share

Levenswater

Dankzij eenvoudige uitvindingen kunnen zelfs de armste streken schoon water krijgen

Schoon water is in grote delen van de ontwikkelingslanden niet vanzelfsprekend. Maar al te vaak is water de bron van dodelijke bacteriële ziektes als tyfus, cholera en E.coli. Dagelijks sterven er naar schatting zeshonderd mensen aan onveilig drinkwater. Dat is niet nodig. Het Westen beschikt niet alleen over verfijnde filtertechnieken voor het drinkwater in steden, maar ook over allerlei vernuftige vindingen waardoor de waterkwaliteit wordt gegarandeerd, van zuiveringssystemen in de keuken tot waterfilters voor in de binnenlanden als je een trektocht maakt. Zulke uitvindingen zouden ook in de ontwikkelingslanden kunnen worden toegepast als ze duurzaam, gemakkelijk distribueerbaar en niet te duur waren.

Dat zijn precies de kenmerken waar Index – een international netwerk van ontwerpers, organisaties en instellingen in Kopenhagen – dit jaar naar op zoek was bij hun prijsvraag voor ‘ontwerpen ter verbetering van het leven’ (www.index2005.dk) die om de vier jaar wordt uitgeschreven. Hier volgen drie van de ingediende, betaalbare en niet al te technische waterzuiveringsmethoden, die geschikt lijken voor ontwikkelingslanden.

Zuigend zuiveren
Het Levensriet, ontworpen door de Deen Torben Vestergaard Frandsen, kost niet veel: twee Amerikaanse dollars. Het is gebaseerd op het simpele drinkrietje dat iedereen kent en heeft als voordeel dat het klein is (25 cm lang) en gemakkelijk in het gebruik. Er zitten geen bewegende delen aan, dus er is geen brandstof of elektriciteit voor nodig. Door het Levensriet wordt water via filters van textiel die sedimenten tegenhouden, opgezogen. Vervolgens gaat het water door bacteriedodende stoffen als jodium en door actieve koolstof, waarin alle overgebleven parasieten achterblijven. Met één Levensriet kan zevenhonderd liter water, de benodigde hoeveelheid voor één persoon per jaar, worden gezuiverd.

Laat de zon het werk doen
In gebieden met besmet water wordt meestal aanbevolen om water te koken. Maar dat is vaak niet mogelijk vanwege gebrek aan hout of andere brandstoffen. Gelukkig is de warmte van de zon onuitputtelijk.
Het in Denemarken ontwikkelde zonnepasteurisatie-apparaat ziet eruit als een gekantelde diaprojector, waardoor zonlicht wordt gereflecteerd naar een zwarte cilinder met daarin een fles van anderhalve liter, die tot boven de honderd graden Celsius wordt opgewarmd. Om alle ziektekiemen te doden moet de eerste hoeveelheid water anderhalf uur koken, daarna is een half uur voldoende. Het apparaat kan ook worden gebruikt om met aids besmette moedermelk te pasteuriseren, eten te koken en operatie-instrumenten te steriliseren.

Water, water en nog eens water
De Organische Moleculaire Zonnecel (OMZ) voor Persoonlijke Waterzuivering, uitgevonden in Kroatië, is ontworpen voor gebieden die vaak te maken hebben met moessonregens of overstromingen. Bij een ramp zoals in New Orleans kan de OMZ ervoor zorgen dat een gezin genoeg drinkwater heeft om in leven te blijven tot het water is gezakt of er hulp is gekomen.
Het apparaat ziet eruit als een ouderwetse veldfles met een ‘blaasbalg’ en een inwendig filtersysteem. Het principe is hetzelfde als bij het Levensriet: door te zuigen wordt het zuiveringsproces op gang gebracht. Als de gebruiker de blaasbalg indrukt en aan de er uitstekende pijp zuigt, komt er drinkbaar water uit. Bovendien is het apparaat makkelijk draagbaar.