Email   Print

Share

Alles behalve netwerken

Mijn oudste vriend ken ik mijn hele bewuste leven lang. We woonden naast elkaar en zagen elkaar totdat ik bijna dertien was iedere dag. Toen verhuisden zijn ouders. We hebben elkaar nooit echt uit het oog verloren. Onze levens ontwikkelden zich, er kwamen naasten en loopbanen. Op een moment paste hij voor de 'rat?race' en werd tuinman. Dat heeft hem zichtbaar goed gedaan. Hoveniers en fietsenmakers stralen door hun werk tevredenheid uit en dat straalt weer af op de vriendschap.

Vriendschap bestaat dat dan nog? Is vriendschap niet ten onder gegaan in de vluchtigheid van de overbezette tijd en vervangen door het 'netwerken'? Vroeger heette dat nog relaties onderhouden en was het duidelijk iets anders dan vriendschap koesteren. Mijn ouders hadden vrienden. Die zagen ze elke week, met hen gingen ze met vakantie, aan hen vertrouwden ze hun geheimen toe. Ze gingen bij elkaar op bezoek op de fiets of met de tram. Dat moet in de weekeinden zijn geweest, want de mannen werkten vijfëneenhalve dag per week en tot in de late jaren dertig hadden ze geen auto of telefoon. Voor die vrienden werd tijd gemaakt.

Hoe betrekkelijk vriendschap kan zijn, blijkt uit de uit Groot?Brittannië overgenomen gewoonte politieke geestverwanten te betitelen als 'politieke vrinden'. Als het niet goed gaat, staat dat gelijk met een groep mensen die elkaar beloeren en bereid zijn elkaar de hals af te bijten. Maar dat was nog maar een begin. In deze tijd van onvoorstelbare communicatie, van ongebreideld kapitalisme en opgevoerd egoïsme, waarin niemand iets wil missen, zijn begrippen als relaties en vrienden opgeslorpt door de term netwerken. Netwerken belooft louter opwinding en gretigheid maar houdt vooral façade in. Het is zelden beter verbeeld dan in een getekende strip vol kreten als: manipulatie.... hier is mijn kaartje..... laten we lunchen..... fantastisch om elkaar weer te zien, zo onverwacht....

Vriendschap druk je soms uit in een cadeau waarover goed is nagedacht, voor een speciaal iemand door een speciaal iemand, een vriend. Bij netwerken hoort het relatiegeschenk, de voice?mail en de web?on?call: nu kan je echt niks meer missen in een tijd van tempo, tempo, tempo. Netwerken, je bent er voortdurend mee bezig maar voor wie of waarvoor eigenlijk: Voor jezelf, voor de zaak of voor de kick? Want 'netwerken' geeft een kick: als je kunt netwerken hoor je ergens bij. En zolang je er maar mee bezig bent, lijkt alles goed. Vrienden zijn relaties geworden, van je netwerk hangt je leven goeddeels af.

Dat ik dit schrijf, heeft geen bittere ondertoon. Vut laat je afstand nemen van je netwerken en terugvallen op je vrienden. Een jonge recente vriend van mij is baas van Ode. Al is het alleen maar omdat hij mij de kans bood om hele nieuwe velden in mijn vak te verkennen. Mijn beste jonge vriend is mijn kleinzoon. Laatst mocht ik voorlezen uit een boekje waarin een vervelende krokodil voorkwam. Die sloot het verhaal dat over tijd ging af met de opmerking: En als je oud wordt, ga je dood. Onthutst klapte ik het boekje dicht en mompelde: 'Nou ja...' Er verscheen een handje op mijn mouw en de wijze vierjarige naast me zei: 'Maar Opa, jij bent nog helemaal niet oud'. Vandaar mijn beste jonge vriend. Een paar weken later vertel ik trots en vertederd dat verhaaltje aan mijn oudste vriend en we lachen er samen om. Verder praten we over onze jeugd toen de zomers nog zomers waren en de vakantie naar de Achterhoek al een hele reis was. Maar ook hoe we tegenover het leven staan. Bij het afscheid omhelzen we elkaar, zonder woorden. Meer hebben we niet nodig.