Interview Rick de Gaay Fortman: 'Ik zie deze reis als een fantastisch begin op het gebied van duurzaamheid'

In het kader van de ASN Bank Wereldprijs interviewt Asceline Groot van de community Voor de Wereld van Morgen inspirerende mensen over wat zij doen voor een duurzame samenleving.

Thomas Friedman’s boek Hot, Flat and Crowded was een eyeopener voor Rick de Gaay Fortman (1978). Daarin las hij dat de wereldbevolking in 2050 uit 9 miljard mensen bestaat, die steeds welvarender worden en daardoor een grotere druk op de natuurlijke energiebronnen leggen. Voor Rick was dat de aanleiding zich als ingenieur verder te verdiepen in de mogelijkheden van duurzame energie, cradle-to-cradle en CO2-reductie. Bovendien droomde hij al lange tijd van een bijzondere reis. Nu combineert hij beide: hij fietst 7,000 km van Kaapstad naar Nairobi. Daarbij vraagt hij aandacht voor duurzame energie en zamelt hij geld in om twintig scholen in Zambia van zonnepanelen te voorzien.

Waarom op de fiets door Afrika? ‘Ik wilde een zo groen mogelijk vervoermiddel en dat is toch echt de fiets. Gelukkig ben ik heel sportief, dus ik vind het ook leuk om te doen. Op de fiets ben je ook veel meer onderdeel van het landschap. Mensen benaderen je makkelijker. Ik hoop dat ik daardoor nieuwe contacten leg. Als kind woonde ik een aantal jaar in Afrika. Het continent blijft me fascineren, vooral de mentaliteit van de mensen. Die is echt aanstekelijk. Ze halen het mooiste uit elke dag. In Nederland hebben we daar soms een beetje moeite mee. Daar plannen we altijd alles vooruit.’

Wat ga je onderweg doen? ‘Ik ga allerlei projecten bezoeken die met duurzame energie te maken hebben. Daarvan breng ik verslag uit op mijn website. Ik start in Kaapstad. Daar bezoek ik een solar water heater-project in de sloppenwijken. Vervolgens bezoek ik het eerste windpark van Zuid-Afrika. Dan ga ik door naar Zambia en Malawi waar ik projecten van Solar Aid bezoek, de organisatie die ik met mijn tocht steun. In Rwanda fiets ik langs een zonnepanelenproject voor klinieken. Uiteindelijk eindigt mijn reis in Kenia, waar ik de eerste zonnepanelenfabriek van het land bezoek.’

Waarom bezoek je deze projecten? ‘Toen ik het idee opvatte om deze reis te maken, kwam ik automatisch in contact met allemaal mensen die goede ideeën hadden. Via bekenden en met behulp van het internet heb ik deze projecten geselecteerd. Nog steeds zie ik allerlei andere projecten die ik ook wel zou willen bezoeken, maar ergens moet je zeggen: ”dit is genoeg”.’

Het is nogal een afstand. Wanneer wil je in Nairobi aankomen? ‘Volgende week vertrek ik al en ik hoop voor de kerst weer thuis te zijn. Veel mensen hebben toegezegd om een stukje met me mee te fietsen of te rijden met een auto, dus dat is wel fijn.’

En je veiligheid onderweg? ‘Als fietser ben je natuurlijk heel kwetsbaar, maar ik kan terecht op alle plaatsen waar het World Food Program actief is. En ik heb via bekenden andere mensen gevonden die me willen ontvangen. Zo heb ik toch een soort van vangnet.’

Wat verwacht je dat deze reis je zal brengen? ‘Ik zie deze reis als een fantastisch begin voor mij op het gebied van duurzaamheid. Ik start in 2011 met een MBA bij INSEAD. Daar hoop ik meer te weten te komen over de theorie van duurzaamheid en mensen te ontmoeten die ermee bezig zijn. Duurzaamheid gaat voor onze generatie een steeds belangrijkere rol spelen. Wij zullen veel veranderingen meemaken, maar het is lastig te voorspellen hoe en wanneer. Ik geloof wel dat zonne-energie een goed alternatief is voor fossiele brandstof. De zon is een onuitputtelijke bron van energie. Het schijnt dat als er voldoende panelen komen op een plek in de Sahara, zij de hele wereld een jaar lang van energie kunnen voorzien. Dat biedt toch perspectief. Volgens mij vormen de regeringen het knelpunt. Zij zullen pas echt actie ondernemen als de kosten voor fossiele brandstof teveel stijgen. Vooral Nederland heeft daar nog grote stappen in te maken. Maar als ik vijftig ben, over een kleine twintig jaar, hebben we de omslag zeker gemaakt.’

Volg Rick zijn toch op www.solarafrica2010.org.