Milieuactivisten moeten Europees vliegverbod niet vieren

De opwinding over het sluiten van het Europese luchtruim sloeg al snel om in een soort gelatenheid. Bij velen ging zelfs de roze bril op. Immers, enkele dagen zonder vliegverkeer bespaart een hoop uitstoot van schadelijke broeikasgassen.

Zoveel positief denken komt vast niet rechtstreeks van de miljoenen passagiers die zijn gestrand. Voor de ontelbare mensen die een verjaardagfeest, bruiloft of begrafenis missen, of simpelweg met vakantie wilden, betekent het verbod op vliegverkeer vooral een verlies van tijd, geld en energie. Zelf zou ik het ook wel prettig vinden als mijn vrouw en kind weer terug naar huis zouden kunnen vliegen.

Niettemin wordt vanuit de milieuhoek triomfantelijk gewezen op de voordelen voor het milieu. Michael Persson, de ‘groene’ redacteur van de Volkskrant, berekende al snel dat de vulkaanuitbarsting in een enkele dag evenveel CO2-besparing oplevert als de hele Nederlandse installatie van zonnepanelen in de komende twintig jaar.

Er is zelfs meer winst te melden dan alleen voor het klimaat. Milieustichting Anemoon meldde dat de mineralen en sporenelementen uit de vulkaanas in het zeewater zullen oplossen en daar worden gebruikt als voedingsstoffen en essentiële bouwstenen voor plankton en hogere organismen. En natuurlijk is het heel fijn voor Erwin von der Meer, voorzitter van het Platform Vlieghinder Regio Castricum, dat hij de vogeltjes weer hoort fluiten.

Vanuit een meer filosofisch opzicht is het misschien zelfs een wijze les voor de mensheid. Het hoofdredactioneel commentaar in The Observer noemt het ‘bevrijdend’ om te zien hoe machteloos we staan tegenover de natuur. De krant schrijft:

‘By colonising the space above our heads and above much of our continent, the eruption provides a reminder of our status in relation to our planet and over which we have arrogantly seized stewardship. We imagine ourselves its master and yet with one modest belch it hems us into our little island, sweeping instantly from the skies the aeroplane, which we consider to be an example of the irrepressible genius of our species.’

Volgens de Britse activisten van Plane Stupid – die niets minder wil dan de hele vliegindustrie neerhalen – worden ‘enorme hordes van mensen door het land getracteerd op een voorproefje van een veel betere kwaliteit van leven’. Zonder het ‘voortdurend gesnor van vliegtuigen’ zijn talrijke mensen gezegend om van het leven te genieten zonder in alle vroegte abrupt wakker te worden geschrokken door de vliegende monsters.

Maar is het leven werkelijk een stuk aangenamer geworden? Wat is er zo mooi aan een wereld waarin mensen, eten en producten niet in of uit mogen vliegen? Ik zie toch echt meer vooruitgang, mogelijkheden en creativiteit in een wereld waarin – noem eens wat –exotische vruchten in de supermarkt beschikbaar zijn, waarin internationale post op tijd arriveert en waarin je vrij bent om te gaan en staan waar je wilt.

Milieu-activisten dachten altijd dat het vliegverkeer de natuur ernstige schade zou toebrengen. Het omgekeerde is nu het geval: de natuur heeft het vliegverkeer volledig lamgelegd. Maar dat is nog geen reden tot een feestje. Het is een uitnodiging aan vliegmaatschapijen om een schonere brandstof te ontwikkelen – en aan alle anderen om stil te staan bij de onderlinge verbondenheid over allerlei landsgrenzen heen.